Наут или народски кажано леблебија. Обично ја грицкаме, онака фино посолена, но за жал многу ретко ја употребуваме во секојдневната исхрана за подготвување на превкусни јадења. Одгледување на наут е култура која иако до пред некоја деценија на големи површини се одгледуваше и кај нас, денес речиси и да нема домашно производство.

Наутот се сретнува многу одамна во историјата. На Истокот бил познат речиси отсекогаш. Го знаеле и Римјаните, кои го вареле, пржеле и го мешале со други мешункасти растенија. Во Европа најмногу се конзумира во Шпанија.

Постојат 19 регистрирани видови наут што се користат во исхраната. Наутот е извонреден извор на манган, минерал што учествува во процесот на добивање енергија од протеините и јагленохидратите и учествува во синтезата на масните киселини неопходни за одржување здрав нервен систем. Тој е извонредно хранлив продукт, богат со железо, со многу витамини и цинк.

Зелените мешунки од леблебијата не е препорачливо да се јадат, бидејќи вегетативната маса (стаблото, листот, па според тоа и мешунката) има висока содржина на јаболкова киселина и оксална киселина, што може да предизвика сериозни проблеми во човечкиот организам.

Леблебијата е одличен извор на железо, дури и варената леблебија содржи двапати повеќе железо од иста количина на месо. Количината на калциум во леблебијита е исто така висока и е придружена со присуство на белковини кои ја зголемуваат неговата апсорпција. Ако во оброкот е застапена и некоја житарица, тогаш таквиот оброк има има целосен состав на потребниаминокиселини. Исто така има низок глихемиски индекс.

Поновите истражувања, кои опфатиле 19 различни вида на леблебии одгледувани во стакленик, покажале дека и лисјата од леблебијата можат исто така што бидат корисни во исхраната, бидејќи освен витамини содржат и значајна количина на други минерали, според што може да им парираат на зелката и спанаќот. Содржината на калциум, магнезиум и калиум во лисјата на леблебијата е поголема отколку во спанаќот и зелката, додека содржината на железо, цинк и бакар е приближно иста.

Наутот е достапен во текот на целата година затоа што е сушен или конзервиран. Сувиот наут има неограничен век на употреба, а со стоење тврдоста се зголемува, а со тоа и потребното време за варење. Затоа најдобро е од вечер да се потопи со вода, а утредента да се обработува термички. Внимавајте, волуменот на наутот се зголемува повеќекратно. Конзервираниот наут трае пет години, а варениот може да отстои во фрижидер неколку дена.

Во кујната наутот се користи за разни јадења. Овој продукт има извонредна моќ да се спојува со други хранливи состојки. Основната постапка е најчесто варењето, а потоа може да се користи за приготвување предјадења, за супи и чорби, главно јадење или за додаток на главното јадење. Се користи и за приготвување десерти. Одличен е за комбинирање намази што се приготвуваат со сенф, иситнет зеленчук, морков, целер, лук, маслиново масло, лимонов сок, лешници и бадеми. Вакви намази се послужуваат со препечен црн леб.

Многу комбинации, сите подеднакво вкусни

Наутот е одличен додаток на салатите и може да се комбинира со многу други продукти. Одличен е со туна-салатите, во зелените салати, со домати, пиперка, ’рдокви. Оди со варена леќа или ориз и одлично се комбинира со сите зачини од Истокот. Се прави и пире од наут.

Ниту италијанските тестенини не можат без наут. Се прават сосови од наут со додаток на сланина, панцета и рузмарин.Најпознати се сепак фалафелите од Истокот, кои се нешто како крокети. Супите од наут може да се комбинираат со праз, путер, бело вино. Се комбинира и со риба, а најпознато јадење е португалскиот специјалитет со солен бакалар, лук, чили, но и маслинки и јајца.