Манганот е еден од најважните микроелементи. Неговата застапеност во организмот варира од 12 до 20 мг и се наоѓа главно во коските, црниот дроб, бубрезите и срцето. Овој елемент е особено важен во периодот на раст на организмот и формирање на нервниот систем, ја зајакнува структурата на коските и зглобовите, помага при коагулација на крвта и има голема улога за правилно функционирање на женските репродуктивни и тироидни хормони. Манганот влегува во составот на некои ферменти или пак ја подобрува нивната функција, а исто така ги стимулира оксидационите процеси во самиот организам, благотворно делува на формирањето на хемоглобинот и помага при обесмастувањето на црниот дроб. Манганот ја зголемува заштитната моќ на организмот и тесно e сврзан за размената на витамините.

Дневната потреба на организмот од манган изнесува од 5 до 7 мг, а оваа потреба се зголемува за време на бременоста и лактацијата. Се среќава и податокот дека на 1 кг маса од тело потребни се од 0,2 до 0,3 мг манган.

Зошто е неопходен манганот?

Најважно што треба да се знае за манганот е дека тој е потребен за правилен развиток на секоја клетка во организмот, но и за добро усвојување на витаминот В1 (тиамин), без кој не е можно создавање на нови клетки, а особено на нервни клетки. Без манган, витаминот В1 може да премине во нешто што ќе претставува отров за организмот. Манганот исто така е потребен за подобро усвојување на железото и бакарот, но е неопходен и за создавање на црвените крвни зрнца. Тој е потребен за нормална структура на коските, за нормално функционирање на нервниот систем, ги подобрува мускулните рефлекси, го подобрува памтењето, ја намалува нервната раздразливост. Манганот е антиоксидант, го регулира нивото на гликозата и холестеролот во крвта, помага за создавање на половите клетки исто така го поттикнува растот на `рскавицата на коските. Манганот ги дезактивира слободните радикали со што ги штити клетките од уништување. Значи манганот, заедно со цинкот и бакарот, е еден од најдобрите антиоксиданти.

Недостаток на манган

Во принцип, ако човек квалитетно и задраво се храни, не може да има дефицит од манган. Меѓутоа некои фактори може да провоцираат појава на недостаток на овој микроелемент. Овие фактори ги вклучуваат, пред се, силниот стрес и психичката депресија. Фосфатите, кои се инаку присутни во газираните напитоци, кобасиците, конзервите, би рекле, го „мијат“ манганот од организмот, а тоа би значело дека оние кои пијат многу газирани пијалоци ризикуваат да добијат дефицит од манганот.
Не може да се каже дека се појавуваат некои посебни симптоми кои би укажале на дефицит од манган. Меѓутоа, намалување на работоспособноста, малиот раст, намалување на јачината на коските, намален имунитет, сето ова може да биде резултат на дефицит од манган. Недостатокот на манган влијае врз функцијата на јајниците, како и врз процесите на раст на косата и ноктите.
Од друга страна, вишокот на манган во организмот предизвикува губиток на апетит, сонливост, болки во мускулите.

Каде се среќава манганот?

Богати со овој елемент се продуктите од растително потекло. Се среќава во житариците (пченица, `рж, овес, јачмен) во овесните снегулки, грав, грашак, магдонос, копар, штавел, цвекло, тиква, спанаќ, малина, црна рибизла, брусницата. Богати со манган се морските риби и морепродуктите, а релативно малку е застапен во речните риби, месото млекото и млечните продукти. Многу, баш многу, го има во ливадскиот мед, чајот и кафето.
Во листата подолу се дадени вредностите за содржината на манган во некои продукти (милиграми манган во килограм продукт.

Млеко – 0,04 мг
Говедско, телешко, јунешко месо, сланина, месо од птици, јајца, масло – 0-50 мг
Некои риби (лосос, сардини), ракови, маслиново масло, мед, сенф, лимон, кафе – 0,5-2 мг
Бубрези, свинско месо, кашкавал, жолчка, зелка, црвена зелка, морков, краставица, печурки, компир, домати, `ржено брашно, маслинки, сува урма, сливи, грозје – 2-10 мг
Авокадо – 2,0 мг
Ананас – 5,0 мг
Интегрален ориз – 9,0 мг
Црн дроб, цвекло, грав, кромид, грашак, `ржен и пченичен леб, банани, сливи, смоква, темен мед, квасец – 10-30 мг
Брашно од пченица – 10-70 мг
Бадем – 17,0 мг
Зрна од какао – 18,0 мг
Спанаќ, салата, ориз, малина, чоколадо, желатин – 30 мг
Какао – 35 мг
Брашно од овес и овесни снегулки – 36 мг
Брашно од соја – 40,0 мг
Лешник – 49,0 мг
Пиперка – 65 мг
`Ркулци од пченица – 123 мг
Чај -150-900 мг